Pozycja spod pachy – prawidłowe ułożenie dziecka podczas karmienia piersią

Pozycja spod pachy jest jednym z podstawowych sposobów układania dziecka do karmienia piersią. Nazywa się ją również pozycją futbolową, rugby, boczną albo chwytaniem dziecka „pod pachą”. Niemowlę nie leży wtedy w poprzek brzucha mamy, jak w klasycznej pozycji kołyskowej, lecz znajduje się z boku jej ciała. Jego nóżki są skierowane do tyłu, w stronę oparcia fotela lub łóżka, a głowa pozostaje na wysokości piersi.

Takie ułożenie może być szczególnie wygodne po cesarskim cięciu, ponieważ ciało dziecka nie naciska bezpośrednio na ranę pooperacyjną. Pozycja spod pachy jest również chętnie wybierana przez mamy z dużym biustem, kobiety karmiące bliźnięta oraz osoby, które chcą bardzo dokładnie obserwować sposób chwytania brodawki przez noworodka. NHS wskazuje, że pozycja rugby może sprawdzać się po cesarskim cięciu, ponieważ ogranicza nacisk na brzuch i okolicę blizny, a także pozwala karmić dwoje dzieci jednocześnie.

Samo przeniesienie dziecka pod ramię nie gwarantuje jednak wygodnego i efektywnego karmienia. Najważniejsze pozostają prawidłowe przystawienie do piersi, stabilne podparcie ciała, swoboda odchylenia głowy i bliski kontakt niemowlęcia z mamą. Dziecko nie powinno leżeć na plecach z głową skręconą w stronę piersi. Jego ucho, bark i biodro powinny znajdować się mniej więcej w jednej linii, dzięki czemu nie musi obracać szyi podczas ssania.

Dobrze zastosowana pozycja spod pachy pozwala mamie kontrolować ułożenie głowy i ramion dziecka, a jednocześnie może odciążać brzuch, ręce oraz bolesne fragmenty piersi. Źle przygotowana prowadzi natomiast do pochylania się, napięcia karku, płytkiego uchwycenia brodawki i szybkiego zmęczenia.

Pozycja spod pachy – na czym polega

W pozycji spod pachy dziecko znajduje się po tej samej stronie ciała co pierś, z której jest karmione. Przy karmieniu z prawej piersi niemowlę układa się pod prawym ramieniem mamy. Jego tułów biegnie wzdłuż boku kobiety, a stopy są skierowane za jej plecy.

Głowa dziecka znajduje się przed piersią i jest podtrzymywana w okolicy szyi oraz barków. Przedramię mamy wspiera plecy niemowlęcia, natomiast druga ręka może podtrzymywać pierś albo pomagać w przystawieniu.

Dziecko bywa porównywane do piłki trzymanej przez zawodnika futbolu amerykańskiego lub rugby. Stąd popularne określenia:

• pozycja futbolowa,
• pozycja rugby,
• chwyt spod pachy,
• karmienie pod pachą,
• pozycja boczna do karmienia.

Nazwa opisuje wyłącznie sposób ułożenia, a nie odrębną metodę karmienia. Zasady prawidłowego przystawiania pozostają takie same jak w innych pozycjach.

Jak wygląda prawidłowa pozycja spod pachy

Mama siedzi wygodnie i ma podparte plecy. Obok biodra umieszcza poduszkę lub kilka stabilnych poduszek, na których spoczywa tułów dziecka. Niemowlę leży na boku, zwrócone brzuchem w stronę ciała mamy.

Jego biodra powinny znajdować się blisko biodra kobiety, a nos mniej więcej na wysokości brodawki. NHS zaleca, aby w tej pozycji dziecko znajdowało się pod ramieniem, miało biodra blisko bioder mamy, a jego nos był ustawiony naprzeciw brodawki.

Głowa nie powinna być sztywno przyciskana do piersi. Mama podtrzymuje podstawę czaszki, kark i górną część pleców, pozostawiając niemowlęciu możliwość lekkiego odchylenia głowy.

Po otwarciu ust dziecko jest przyciągane do piersi brodą jako pierwszą. To pierś znajduje się przed dzieckiem, ale mama nie powinna pochylać piersi i całego tułowia w stronę jego ust. NHS podkreśla, że należy przysuwać dziecko do piersi, a nie pochylać pierś do dziecka, ponieważ pochylanie zwiększa ryzyko płytkiego przystawienia.

Jak ułożyć dziecko w pozycji spod pachy krok po kroku

Przed rozpoczęciem karmienia warto przygotować miejsce tak, aby po przystawieniu dziecka nie trzeba było szukać poduszki, podnóżka lub wody.

Wygodne ułożenie mamy

Najpierw należy usiąść głęboko w fotelu albo oprzeć plecy o zagłówek łóżka. Biodra nie powinny zsuwać się do przodu, a ramiona powinny pozostać rozluźnione.

Stopy można oprzeć płasko na podłodze lub na niewielkim podnóżku. Zbyt niskie siedzenie powoduje unoszenie kolan i ściskanie brzucha, natomiast zbyt wysokie pozostawia stopy bez podparcia.

Wygoda mamy nie jest drobnym dodatkiem. Karmienie może trwać kilkanaście lub kilkadziesiąt minut, a napięta pozycja prowadzi do bólu szyi, barków i pleców.

Przygotowanie podparcia

Poduszka powinna znaleźć się przy boku, a nie tylko na kolanach. Jej zadaniem jest podniesienie dziecka na wysokość piersi oraz przejęcie części jego ciężaru.

Można użyć:

• zwykłej poduszki do spania,
• poduszki do karmienia,
• złożonego koca,
• poduszki klinowej,
• kilku mniejszych, stabilnych poduszek.

Podparcie nie powinno być bardzo miękkie. Jeżeli dziecko zapada się w poduszkę, jego głowa oddala się od piersi, a mama zaczyna się pochylać.

Ułożenie tułowia dziecka

Niemowlę należy ułożyć bokiem przy ciele mamy. Jego brzuch powinien być skierowany do jej boku, a nie do sufitu.

Plecy i pośladki dziecka opierają się na przedramieniu oraz poduszce. Nóżki prowadzi się za plecy mamy lub lekko w górę, zależnie od długości ciała dziecka i szerokości fotela.

Nie należy dociskać stóp do oparcia. Jeżeli niemowlę może mocno odpychać się nogami, jego ciało przesuwa się do przodu, a broda zostaje przyciągnięta do klatki piersiowej. Może to prowadzić do płytkiego uchwycenia. La Leche League zwraca uwagę, że w pozycji spod pachy dziecko powinno być przesunięte odpowiednio daleko do tyłu, aby jego stopy nie odpychały się od oparcia, a broda mogła jako pierwsza zbliżyć się do piersi.

Podtrzymywanie szyi i ramion

Dłoń mamy powinna znajdować się przy podstawie głowy, na karku oraz górnej części pleców. Palce nie mogą mocno zaciskać się na potylicy.

Uciskanie tyłu głowy może powodować, że dziecko instynktownie odsuwa się, prostuje lub zamyka usta. Swoboda lekkiego odchylenia głowy ułatwia szerokie otwarcie ust i głębokie uchwycenie piersi.

NHS zaleca, aby nie trzymać dziecka za tył głowy. Powinno ono móc lekko odchylić głowę, dzięki czemu brodawka przesuwa się głębiej do jamy ustnej, w stronę podniebienia miękkiego.

Ustawienie nosa przy brodawce

Przed przystawieniem nos dziecka powinien znajdować się mniej więcej na wysokości brodawki. Brodawka nie jest wkładana bezpośrednio do zamkniętych ust.

Można delikatnie dotknąć nią górnej wargi. Gdy dziecko szeroko otworzy usta i lekko odchyli głowę, należy sprawnym ruchem przyciągnąć je do piersi.

Brodą powinno dotknąć piersi jako pierwszą. Nos może delikatnie stykać się ze skórą, ale nie powinien być mocno zagłębiony ani uciskany.

Głębokie przystawienie

Dziecko powinno objąć ustami nie tylko brodawkę, lecz także część otoczki. Zwykle więcej otoczki pozostaje widoczne nad górną wargą niż pod dolną.

Wargi powinny być wywinięte, policzki pełne, a broda mocno oparta o pierś. Po kilku szybszych ruchach ssących powinny pojawić się głębsze ruchy żuchwy i odgłosy przełykania.

Jeżeli mama odczuwa silne szczypanie, gryzienie albo ból nie zmniejsza się po pierwszych chwilach, warto przerwać podciśnienie i przystawić dziecko ponownie.

Dla kogo pozycja spod pachy jest szczególnie wygodna

Pozycja ta nie jest obowiązkowa ani automatycznie najlepsza dla każdej mamy. Ma jednak kilka cech, które sprawiają, że bywa szczególnie pomocna w określonych sytuacjach.

Pozycja spod pachy po cesarskim cięciu

Po operacyjnym porodzie brzuch i okolica rany mogą być bardzo bolesne. W pozycji kołyskowej dziecko leży w poprzek podbrzusza, a jego ciężar może powodować ucisk na świeżą bliznę.

W pozycji spod pachy tułów niemowlęcia znajduje się z boku. Pozwala to ograniczyć bezpośredni kontakt z raną i często ułatwia karmienie w pierwszych dobach po operacji. NHS wymienia pozycję rugby jako szczególnie przydatną po cesarskim cięciu, właśnie dlatego, że dziecko nie naciska na brzuch i bliznę.

W pierwszych godzinach i dniach po porodzie mama może potrzebować pomocy drugiej osoby przy przenoszeniu dziecka oraz układaniu poduszek. Osłabienie, ból i ograniczona swoboda ruchu mogą utrudniać samodzielne przygotowanie pozycji.

Warto zadbać również o odpowiednie leczenie bólu zalecone przez personel medyczny. Silny ból utrudnia rozluźnienie ciała, przystawienie dziecka i utrzymanie regularnego karmienia.

Pozycja spod pachy przy dużym biuście

Przy dużych piersiach klasyczna pozycja kołyskowa może utrudniać obserwację twarzy dziecka i miejsca, w którym jego usta łączą się z piersią.

Pozycja spod pachy daje mamie lepszy widok na brodawkę, usta i brodę niemowlęcia. Można jedną ręką kontrolować ustawienie szyi dziecka, a drugą podtrzymywać pierś.

Nie należy jednak unosić piersi przez cały czas wyłącznie siłą dłoni, ponieważ powoduje to napięcie nadgarstka. Pomocna może być zwinięta pieluszka lub niewielki ręcznik umieszczony pod piersią, przy klatce piersiowej.

La Leche League wskazuje, że pozycja spod pachy może być wygodna dla kobiet z większym biustem, a dodatkowe podparcie piersi pomaga utrzymać ją na właściwej wysokości.

Pierś można podtrzymywać dłonią w kształcie litery C, z kciukiem powyżej otoczki i pozostałymi palcami poniżej. Palce nie powinny znajdować się zbyt blisko brodawki, ponieważ ograniczają wtedy miejsce na szerokie uchwycenie.

Pozycja spod pachy do karmienia bliźniąt

Jedną z największych zalet pozycji spod pachy jest możliwość jednoczesnego karmienia dwojga dzieci. Każde niemowlę leży po jednej stronie ciała mamy, a jego nóżki są skierowane za jej plecy.

Taka odmiana jest nazywana podwójną pozycją spod pachy. NHS podaje ją jako pozycję przydatną dla bliźniąt, ponieważ pozwala przystawić oboje dzieci równocześnie.

W pierwszych tygodniach zwykle potrzebna jest pomoc przy podawaniu drugiego dziecka. Mama powinna najpierw stabilnie ułożyć poduszki, następnie przystawić jedno niemowlę, a dopiero później otrzymać drugie.

Podparcie musi być wystarczająco szerokie i stabilne. Zwykła niewielka poduszka może nie utrzymać jednocześnie dwojga dzieci. Pomocne bywają większe poduszki przeznaczone do karmienia bliźniąt.

Jednoczesne karmienie oszczędza czas, ale nie jest obowiązkowe. Jeżeli jedno dziecko ma trudności z uchwyceniem piersi, jest wcześniakiem albo wymaga szczególnej obserwacji, początkowo wygodniejsze może być karmienie osobno.

Pozycja spod pachy przy wcześniaku lub małym noworodku

Wcześniak albo noworodek o niewielkiej masie ciała może potrzebować dokładniejszego podparcia głowy, ramion i pleców. Pozycja spod pachy daje mamie dużą kontrolę nad ułożeniem jego ciała.

Materiały brytyjskiej służby zdrowia wskazują, że ułożenie pod pachą może być pomocne przy małym lub przedwcześnie urodzonym dziecku.

Niemowlę nie powinno jednak być podciągane do piersi za samą głowę. Podparcie musi obejmować górną część pleców oraz kark, aby dziecko mogło bezpiecznie odchylić głowę.

Wcześniaki często szybciej się męczą, mają słabsze napięcie mięśniowe i mniej wyraźnie sygnalizują głód. Ich sposób ssania powinien być oceniany przez położną, doradcę laktacyjnego lub personel oddziału neonatologicznego.

Pozycja spod pachy przy płaskich lub wklęsłych brodawkach

Pozycja spod pachy może ułatwiać obserwowanie otwierania ust i kierowanie dziecka do piersi, dlatego bywa użyteczna przy płaskich lub wklęsłych brodawkach.

Kształt brodawki nie zawsze przesądza o powodzeniu karmienia. Dziecko powinno obejmować ustami fragment piersi, a nie samą brodawkę. Kluczowe jest więc szerokie otwarcie ust i głębokie przystawienie.

Przed karmieniem można delikatnie pobudzić brodawkę palcami albo odciągnąć niewielką ilość mleka ręcznie. Przy bardzo pełnej piersi pomocne bywa zmiękczenie otoczki poprzez delikatny ucisk.

Pozycja spod pachy sama nie rozwiązuje wszystkich problemów z uchwyceniem, ale zapewnia dobry widok i możliwość precyzyjnego prowadzenia dziecka.

Pozycja spod pachy przy zastoju pokarmu

Zmiana pozycji karmienia może pomóc opróżniać różne obszary piersi, szczególnie gdy w określonym fragmencie pojawia się uczucie przepełnienia lub bolesność.

Tradycyjnie zwraca się uwagę, aby broda dziecka była skierowana w stronę bardziej przepełnionego obszaru, ponieważ tam ruch żuchwy i języka może być najbardziej intensywny. Nie powinno się jednak zmuszać niemowlęcia do niewygodnego ułożenia ani mocno uciskać piersi.

Pozycja spod pachy może sprawdzać się, gdy problem dotyczy bocznej części piersi, w pobliżu pachy. Trzeba jednocześnie pamiętać, że współczesne podejście do obrzęku i zapalenia piersi odchodzi od agresywnego masowania oraz „opróżniania do końca”. Nadmierna stymulacja może zwiększać produkcję i nasilać obrzęk.

Jeżeli występują gorączka, dreszcze, szybko narastający ból, rozległe zaczerwienienie albo pogorszenie samopoczucia, potrzebna jest konsultacja medyczna.

Pozycja spod pachy po operacji piersi

Kobieta po zabiegu chirurgicznym piersi, pachy lub klatki piersiowej może odczuwać ból i ograniczenie ruchu ramienia. Pozycja spod pachy bywa wygodna po niektórych operacjach, ale w innych może nasilać ucisk na bolesny obszar.

Sposób karmienia trzeba dopasować do rodzaju operacji, lokalizacji rany i zaleceń lekarza. Szczególnej ostrożności wymagają zabiegi obejmujące pachę, węzły chłonne lub rekonstrukcję piersi.

Nie należy opierać ciężaru dziecka bezpośrednio na ranie, drenie ani obrzękniętym obszarze.

Pozycja spod pachy przy bolesnych brodawkach

Ułożenie pod pachą daje dobry widok na usta dziecka, dlatego pomaga ocenić, czy brodawka jest chwytana dostatecznie głęboko.

Zmiana pozycji może również zmienić miejsce, w którym dziąsła i język wywierają nacisk na pierś. Czasami przynosi to przejściową ulgę przy powierzchownym podrażnieniu.

Jeżeli jednak ból wynika z płytkiego uchwycenia, skróconego wędzidełka, zaburzenia pracy języka albo źle dopasowanego laktatora, sama pozycja nie rozwiąże problemu.

Po karmieniu warto obejrzeć brodawkę. Spłaszczenie, zagięcie, biały pasek lub kształt przypominający szminkę mogą wskazywać na ucisk podczas ssania.

Najważniejsze zasady dobrego przystawienia w pozycji spod pachy

W każdej pozycji obowiązują te same podstawowe zasady. W brytyjskich materiałach dla rodziców są one często opisywane skrótem CHIN: bliskość, swobodna głowa, ciało w jednej linii i nos na wysokości brodawki.

Dziecko blisko ciała mamy

Pomiędzy tułowiem niemowlęcia i bokiem mamy nie powinno być dużej przerwy. Jeżeli dziecko leży daleko, ciągnie brodawkę i zsuwa się na jej koniec.

Bliskość nie oznacza ściskania. Plecy i pośladki są stabilnie podparte, ale klatka piersiowa dziecka ma swobodę ruchu.

Głowa ma pozostać swobodna

Dziecko musi móc lekko odchylić głowę. Dzięki temu broda zbliża się do piersi, a nos odsuwa się od niej.

Mocne przyciśnięcie potylicy powoduje często odwrotną reakcję – dziecko cofa głowę, pręży się albo zaciska usta.

Ucho, bark i biodro w jednej linii

Niemowlę nie powinno ssać z głową obróconą względem tułowia. Taka pozycja jest niewygodna i może utrudniać przełykanie.

Najłatwiej sprawdzić linię ciała, patrząc na ucho, bark i biodro. Powinny być skierowane podobnie, bez skręcenia szyi.

Nos naprzeciw brodawki

Ustawienie nosa przy brodawce zachęca dziecko do lekkiego odchylenia głowy i szerokiego otwarcia ust.

Jeżeli usta od początku znajdują się dokładnie naprzeciw brodawki, dziecko może chwycić ją płytko bez odchylenia głowy.

Broda jako pierwsza dotyka piersi

Podczas przystawiania broda powinna głęboko oprzeć się o pierś. Nos pozostaje wolny lub delikatnie dotyka skóry.

NHS podaje, że przy prawidłowym uchwyceniu broda przylega do piersi, usta są szeroko otwarte, a policzki pozostają pełne i zaokrąglone.

Jak rozpoznać, że dziecko dobrze ssie

Prawidłowe karmienie nie powinno powodować narastającego, ostrego bólu. Na początku może być odczuwane pociąganie, zwłaszcza w pierwszych dniach, ale nie ciągłe szczypanie lub gryzienie.

Podczas efektywnego ssania:

• usta są szeroko otwarte,
• dolna warga jest wywinięta,
• broda dotyka piersi,
• policzki nie zapadają się,
• żuchwa wykonuje głębokie ruchy,
• słychać lub widać przełykanie,
• dziecko pozostaje blisko piersi,
• brodawka po karmieniu nie jest silnie spłaszczona.

W pierwszych dniach życia ilość mokrych pieluszek stopniowo wzrasta. Po początkowym okresie dziecko powinno zwykle oddawać co najmniej sześć mokrych pieluszek na dobę i przybierać na masie zgodnie z oceną personelu medycznego.

Sam czas spędzony przy piersi nie pozwala ocenić skuteczności karmienia. Jedne dzieci pobierają mleko szybko, inne potrzebują dłuższego karmienia.

Jak podtrzymywać pierś w pozycji spod pachy

Jedna ręka może służyć do podtrzymywania piersi, szczególnie na początku karmienia lub przy dużym biuście.

Najczęściej stosuje się chwyt w kształcie litery C. Kciuk znajduje się nad piersią, a pozostałe palce pod nią. Dłoń powinna pozostawać wystarczająco daleko od otoczki.

Nie należy zaciskać palców bezpośrednio wokół brodawki jak nożyczek. Taki chwyt spłaszcza pierś w niewłaściwym kierunku i ogranicza dziecku możliwość objęcia większej części otoczki.

Pierś można delikatnie uformować zgodnie z ustawieniem ust dziecka, podobnie jak spłaszcza się dużą kanapkę przed ugryzieniem. Ucisk powinien być łagodny i nie może blokować przewodów mlecznych.

Po uzyskaniu stabilnego uchwycenia część kobiet może puścić pierś. Inne potrzebują podtrzymywać ją przez całe karmienie.

Jaka poduszka do pozycji spod pachy

Nie istnieje jedna obowiązkowa poduszka. Najlepsza jest taka, która stabilnie podnosi dziecko i nie przesuwa się pod jego ciężarem.

Dobrze sprawdza się poduszka:

• wystarczająco wysoka,
• dość twarda,
• szeroka na długość tułowia dziecka,
• przylegająca do boku mamy,
• łatwa do prania lub zabezpieczenia pieluszką.

Poduszka nie powinna zastępować aktywnego podtrzymywania dziecka. Niemowlę nie może być pozostawione na niej bez asekuracji.

Zbyt wysoka poduszka unosi dziecko ponad brodawkę i powoduje pochylanie jego głowy w dół. Zbyt niska zmusza mamę do pochylania się oraz utrzymywania całego ciężaru dziecka na ręce.

Po przystawieniu można ocenić, czy bark mamy pozostaje opuszczony. Jeżeli unosi się w kierunku ucha, podparcie prawdopodobnie jest za niskie.

Najczęstsze błędy w pozycji spod pachy

Dziecko znajduje się za nisko

Gdy niemowlę leży poniżej piersi, mama pochyla się nad nim. Brodawka jest ciągnięta w dół, a kark i plecy kobiety szybko zaczynają boleć.

Rozwiązaniem jest podniesienie dziecka na stabilnej poduszce.

Dziecko jest zbyt daleko z przodu

Jeżeli pośladki znajdują się przed biodrem mamy, stopy mogą naciskać na fotel, a głowa zostaje zepchnięta do przodu. Broda zbliża się do klatki piersiowej, utrudniając szerokie otwarcie ust.

Należy przesunąć całe ciało dziecka bardziej do tyłu, zachowując jego nos na wysokości brodawki.

Niemowlę leży na plecach

Dziecko położone brzuchem do góry musi skręcać szyję w stronę piersi. Ssanie i przełykanie stają się trudniejsze.

Należy obrócić cały tułów w stronę boku mamy.

Mama trzyma potylicę

Mocne przyciskanie tyłu głowy ogranicza możliwość jej odchylenia. Dziecko może odsuwać się lub chwytać brodawkę płytko.

Dłoń powinna wspierać kark, ramiona i górną część pleców, nie potylicę.

Stopy odpychają się od oparcia

Niemowlę może przesuwać się do przodu i tracić uchwycenie. Warto zapewnić więcej miejsca za plecami mamy albo ustawić dziecko nieco pod innym kątem.

Poduszka odsuwa się od ciała

Powstaje szczelina, w którą dziecko się zapada. Jego ciało obraca się, a głowa oddala od piersi.

Poduszkę trzeba dosunąć do boku i zabezpieczyć przed przesuwaniem.

Mama unosi bark

Długotrwałe utrzymywanie ramienia wysoko prowadzi do bólu karku, barku i nadgarstka. Ramię powinno spoczywać na poduszce albo podłokietniku.

Pierś jest dociskana do nosa dziecka

Czasami mama odciąga pierś palcem, aby „zrobić miejsce na oddychanie”. Może to wyciągać brodawkę z ust i pogarszać uchwycenie.

Przy prawidłowym ustawieniu głowy nos powinien pozostać wolny. Jeżeli jest mocno zagłębiony, lepiej przyciągnąć pośladki dziecka bliżej ciała mamy, co zwykle odchyla jego głowę.

Pozycja spod pachy a ból pleców

Pozycja jest często przedstawiana jako bardzo wygodna, ale bez właściwego podparcia może mocno obciążać plecy.

Najczęstszym problemem jest pochylanie tułowia do dziecka. Mama przez kilkanaście minut utrzymuje wtedy zaokrąglone plecy i wysuniętą głowę.

Aby temu zapobiec:

• należy oprzeć plecy,
• przysunąć dziecko do siebie,
• podnieść je na właściwą wysokość,
• podeprzeć łokieć,
• rozluźnić bark,
• oprzeć stopy.

Po przystawieniu warto świadomie cofnąć barki i sprawdzić, czy szyja nie jest pochylona. Nie trzeba przez całe karmienie obserwować ust dziecka z odległości kilku centymetrów.

Jeżeli pozycja powoduje ból mimo korekty, lepiej wypróbować inne ułożenie. Nie istnieje obowiązek karmienia spod pachy tylko dlatego, że jest polecane po cesarskim cięciu.

Pozycja spod pachy na łóżku

Karmienie można prowadzić w pozycji półsiedzącej, opierając plecy o zagłówek lub kilka poduszek.

Dziecko układa się przy boku, a jego nogi mogą być skierowane w stronę wezgłowia. Trzeba uważać, aby niemowlę nie zapadło się między ciało mamy a miękkie poduszki.

Bardzo miękki materac utrudnia stabilizację. Poduszka pod dzieckiem powinna mieć dość twarde podparcie.

Mama nie powinna zasypiać z dzieckiem pozostawionym na luźnych poduszkach przy boku. Po karmieniu należy przenieść niemowlę do bezpiecznego miejsca do snu, na płaską i twardą powierzchnię, na plecach.

Pozycja spod pachy w fotelu

Fotel z podłokietnikami może być wygodny, jeśli jest dostatecznie szeroki. Zbyt wąskie siedzisko nie pozostawia miejsca na nóżki dziecka.

Wysoki podłokietnik może unosić ciało niemowlęcia zbyt wysoko. Niski może służyć jako podparcie dla poduszki i łokcia.

Przed zakupem specjalnego fotela do karmienia warto sprawdzić, czy po obu stronach pozostaje miejsce na ułożenie dziecka. Szczególnie ważne jest to przy planowanym karmieniu bliźniąt.

Pozycja spod pachy w szpitalu

W pierwszych dobach po porodzie położna może pomóc:

• dobrać wysokość poduszek,
• przenieść dziecko,
• ustawić jego biodra i barki,
• ocenić uchwycenie piersi,
• sprawdzić skuteczność ssania,
• skorygować podtrzymywanie głowy.

Warto poprosić o pomoc podczas całego przystawiania, a nie dopiero wtedy, gdy dziecko już ssie i mama odczuwa ból.

Niekiedy niewielka korekta – przesunięcie dziecka o kilka centymetrów do tyłu albo uniesienie go na dodatkowej poduszce – wyraźnie poprawia komfort.

WHO zaleca, aby placówki położnicze wspierały matki w rozpoczęciu i utrzymaniu karmienia oraz pomagały im w rozwiązywaniu typowych trudności.

Czy pozycja spod pachy zwiększa ilość mleka

Sama pozycja nie zwiększa automatycznie produkcji pokarmu. Na ilość mleka wpływa przede wszystkim częste i skuteczne usuwanie go z piersi oraz odpowiednia stymulacja.

Jeżeli dzięki pozycji spod pachy dziecko zaczyna chwytać pierś głębiej i skuteczniej przełykać, może lepiej opróżniać pierś. W takim przypadku produkcja może się poprawić pośrednio.

Jeżeli jednak dziecko ssie płytko, zasypia bez pobierania mleka albo nie ma prawidłowego transferu pokarmu, samo przełożenie go pod ramię nie wystarczy.

O skuteczności karmienia świadczą między innymi rytmiczne przełykanie, zmniejszenie napięcia piersi, odpowiednia liczba mokrych pieluszek i prawidłowe przyrosty masy ciała.

Czy pozycja spod pachy pomaga przy szybkim wypływie mleka

Przy bardzo szybkim wypływie dziecko może krztusić się, odrywać od piersi, kaszleć albo połykać dużo powietrza.

Klasyczna, pionowa pozycja spod pachy nie zawsze łagodzi ten problem, ponieważ dziecko może znajdować się poniżej piersi, a grawitacja dodatkowo ułatwia wypływ.

Można spróbować lekko odchylić tułów do tyłu i ułożyć dziecko bardziej na boku lub częściowo na ciele mamy. Wtedy mleko nie płynie tak intensywnie zgodnie z grawitacją.

Pomocne bywa również odczekanie pierwszej silnej fali wypływu albo krótkie odłączenie dziecka i zebranie wypływającego mleka do pieluszki.

Jeżeli problem powtarza się, warto ocenić nadmierną produkcję pokarmu wraz ze specjalistą laktacyjnym.

Czy pozycja spod pachy jest dobra przy refluksie

Niektórym dzieciom z ulewaniem służy karmienie w bardziej pionowym ułożeniu. Standardowa pozycja spod pachy jest zwykle dość pozioma, ale można ją zmodyfikować, podnosząc górną część ciała dziecka.

Nie należy jednak zginać niemowlęcia w pasie ani przyciskać jego brody do klatki piersiowej. Tułów powinien pozostawać stabilny, a drogi oddechowe swobodne.

NHS zaleca przy problemach z refluksem ocenę pozycji podczas karmienia oraz utrzymywanie dziecka pionowo po posiłku, jednocześnie przypominając, że do snu niemowlę powinno być układane płasko na plecach.

Częste ulewanie przy prawidłowym przybieraniu na wadze zwykle nie oznacza poważnej choroby. Wymioty gwałtowne, zielone, z krwią albo połączone z osłabieniem wymagają pilnej oceny medycznej.

Jak przerwać karmienie bez uszkadzania brodawki

Nie należy gwałtownie odciągać dziecka od piersi, gdy nadal utrzymuje podciśnienie.

Czysty palec można delikatnie wsunąć w kącik ust niemowlęcia, pomiędzy dziąsła. Po usłyszeniu lub wyczuciu przerwania podciśnienia dziecko można spokojnie odsunąć.

Gwałtowne wyciąganie brodawki powoduje jej rozciąganie, otarcia i pęknięcia.

Jeżeli dziecko samo puszcza pierś po zakończeniu karmienia, nie trzeba go odłączać wcześniej tylko z powodu upływu określonej liczby minut.

Pozycja spod pachy a karmienie naprzemienne

Nie trzeba używać tej samej pozycji przy każdej piersi ani podczas każdego karmienia.

Mama może karmić jedną pierś spod pachy, a drugą w pozycji kołyskowej lub półleżącej. Wybór zależy od wygody, stanu brodawek, miejsca przepełnienia oraz możliwości ruchowych.

Zmiana pozycji może ograniczać powtarzający się nacisk w tym samym miejscu brodawki. Nie powinna jednak prowadzić do ciągłego eksperymentowania bez poprawy podstawowego uchwycenia.

Najlepiej opanować jedną lub dwie pozycje, w których dziecko rzeczywiście skutecznie pobiera mleko.

Pozycja spod pachy a karmienie starszego niemowlęcia

Wraz ze wzrostem dziecka ułożenie staje się trudniejsze, ponieważ jego nogi potrzebują więcej miejsca.

Starsze niemowlę można układać bardziej ukośnie, z nogami skierowanymi w górę za plecami mamy albo opartymi na oparciu. Trzeba jedynie zapobiegać silnemu odpychaniu się stopami.

Niektóre dzieci po kilku miesiącach wolą pozycje bardziej pionowe lub samodzielnie zmieniają ułożenie podczas karmienia. Nie ma potrzeby utrzymywania pozycji spod pachy, jeżeli przestaje być wygodna.

Bezpieczeństwo dziecka podczas karmienia spod pachy

Niemowlę powinno być przez cały czas stabilnie podtrzymywane. Poduszka nie stanowi zabezpieczenia przed upadkiem.

Należy zwrócić uwagę, aby:

• nos i usta pozostały widoczne,
• szyja nie była mocno zgięta,
• dziecko nie zapadało się między poduszki,
• jego twarz nie była przykryta materiałem,
• tułów nie zsuwał się za plecy mamy,
• głowa nie była dociskana do piersi,
• stopy nie odpychały się od twardej powierzchni.

Mama powinna zachować czujność, szczególnie gdy jest bardzo zmęczona, przyjmuje leki uspokajające albo karmi w miękkim łóżku.

Po karmieniu dziecko powinno być przeniesione do bezpiecznego miejsca snu. Poduszki do karmienia nie są przeznaczone do samodzielnego spania niemowlęcia.

Pozycja spod pachy a kontakt skóra do skóry

Karmienie pod pachą można łączyć z kontaktem skóra do skóry. Mama może odsunąć ubranie, pozostawiając pierś i część boku odsłonięte, a dziecko ułożyć w samej pieluszce.

Kontakt skóra do skóry uspokaja niemowlę, wspiera zachowania prowadzące do karmienia i może pomagać w utrzymywaniu laktacji. UNICEF wskazuje, że kontakt ten może odbywać się nie tylko bezpośrednio po porodzie, ale także później, gdy dziecko potrzebuje uspokojenia lub wsparcia karmienia.

Trzeba zadbać o odpowiednią temperaturę i przykryć plecy dziecka lekkim kocem, pozostawiając twarz odkrytą.

Jak długo stosować pozycję spod pachy

Nie ma ograniczenia czasowego. Można korzystać z niej przez kilka dni, tygodni albo przez cały okres karmienia, jeżeli pozostaje wygodna.

Część kobiet używa jej głównie po cesarskim cięciu, a po wygojeniu rany przechodzi do pozycji kołyskowej. Inne pozostają przy niej, ponieważ zapewnia dobrą kontrolę i komfort.

Przy bliźniętach podwójna pozycja spod pachy może być praktyczna przez wiele miesięcy, choć wraz ze wzrostem dzieci wymaga coraz większej przestrzeni.

Najlepsza pozycja to taka, w której mama nie odczuwa nadmiernego napięcia, dziecko jest stabilne i skutecznie pobiera mleko.

Kiedy pozycja spod pachy może się nie sprawdzić

Ułożenie może być niewygodne, gdy:

• fotel lub łóżko nie pozostawia miejsca na nogi dziecka,
• mama ma silny ból barku albo ograniczoną ruchomość ręki,
• rana pooperacyjna znajduje się w okolicy pachy,
• niemowlę jest bardzo ruchliwe i mocno odpycha się stopami,
• poduszki nie zapewniają stabilnego podparcia,
• mama musi stale pochylać się do dziecka,
• dziecko konsekwentnie lepiej ssie w innej pozycji.

Brak powodzenia nie oznacza, że mama wykonuje coś niewłaściwie. Anatomia piersi, długość tułowia, szerokość fotela, napięcie mięśniowe dziecka i indywidualne preferencje mają duże znaczenie.

Kiedy poprosić o pomoc przy karmieniu

Pomoc położnej, doradcy laktacyjnego albo lekarza jest potrzebna, gdy:

• karmienie pozostaje silnie bolesne,
• brodawki pękają lub krwawią,
• dziecko nie utrzymuje uchwycenia,
• słychać częste cmokanie,
• niemowlę zasypia bez przełykania,
• karmienia są bardzo długie i nie przynoszą zaspokojenia,
• dziecko ma zbyt mało mokrych pieluszek,
• masa ciała nie rośnie prawidłowo,
• mama ma gorączkę lub objawy zapalenia piersi,
• dziecko jest senne, osłabione albo trudno je obudzić na karmienie.

NHS zachęca do kontaktu z położną, doradcą karmienia lub innym wykwalifikowanym specjalistą, jeżeli pojawiają się obawy dotyczące przystawienia albo ilości pobieranego mleka.

Pozycja spod pachy jako sposób na wygodne karmienie

Pozycja spod pachy jest praktycznym i elastycznym sposobem karmienia piersią. Może odciążać brzuch po cesarskim cięciu, ułatwiać kontrolowanie uchwycenia przy dużym biuście, wspierać karmienie wcześniaka oraz umożliwiać jednoczesne przystawienie bliźniąt.

Jej skuteczność zależy jednak od szczegółów. Dziecko musi znajdować się odpowiednio wysoko, blisko ciała mamy i być zwrócone brzuchem do jej boku. Jego głowa powinna mieć możliwość lekkiego odchylenia, nos pozostawać na wysokości brodawki, a broda jako pierwsza dotykać piersi.

Poduszki mają podtrzymywać ciężar dziecka i ramienia, ale nie powinny tworzyć miękkiej szczeliny ani zastępować bezpiecznej asekuracji. Mama nie powinna pochylać się do niemowlęcia ani unosić barku przez całe karmienie.

Najważniejszym kryterium dobrej pozycji nie jest jej nazwa, lecz komfort mamy, brak bólu i skuteczne pobieranie mleka przez dziecko. Jeżeli pozycja spod pachy spełnia te warunki, może stać się jednym z najwygodniejszych sposobów karmienia. Jeżeli mimo korekt nadal powoduje napięcie, ból lub trudności z uchwyceniem, warto wypróbować inne ułożenie i skorzystać z bezpośredniej pomocy specjalisty.