Głównej zawartości

Komunikat alertu

Strona internetowa zdrowiewciazy.pl wykorzystuje pliki cookies. Jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. Użytkownicy strony mogą dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących plików cookies. Ustawienia te mogą zostać zmienione w taki sposób, aby blokować automatyczną obsługę plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej bądź informować o ich każdorazowym zamieszczeniu w urządzeniu użytkownika strony. Czytaj więcej o naszej polityce cookies.

Zdrowotne następstwa biernego palenia

Bierne narażenie na dym tytoniowy poważnie zagraża zdrowiu i życiu człowieka. Badania epidemiologiczne dowodzą, że o 15% podwyższa ryzyko przedwczesnego zgonu.

Dwukrotnie zwiększa ryzyko raka płuca, powoduje wzrost ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego, w tym zawału serca, wzrost ryzyka chorób układu oddechowego, w tym astmy oskrzelowej, bronchitu i rozedmy płuc, oraz wzrost ryzyka schorzeń alergicznych, w tym ataku astmy nawet przy niewielkiej dawce dymu.

Bierne palenie tytoniu

Bierne narażenie na dym tytoniowy jest najpoważniejszym czynnikiem zagrożenia zdrowia płodu i dzieci od urodzenia do 4-5 roku życia. Palenie tytoniu przez matki w okresie ciąży prowadzi do poważnych zaburzeń rozwoju wewnątrzmacicznego dziecka: niższej masy urodzeniowej noworodka, zespołu nagłej śmierci noworodka, wzrostu ryzyka porodu przedwczesnego, wzrostu ryzyka powikłań ciąży oraz zgonu okołoporodowego, nasilenia objawów niektórych chorób odtytoniowych u dziecka (np. zapalenia płuc, astmy oskrzelowej, zapalenia ucha środkowego). Do większości tych chorób prowadzi także palenie tytoniu w obecności małych dzieci.

Dzieci palących matek

Dzieci matek palących w okresie ciąży po urodzeniu mają objawy uzależnienia od tytoniu, a dzieci matek, które zaprzestały palenia przed porodem objawy głodu nikotynowego. U takich dzieci rośnie również ryzyko, że jako nastolatki lub osoby dorosłe będą aktywnie paliły tytoń, a zatem częściej chorowały na choroby odtytoniowe. Niektóre spośród szkód zdrowotnych spowodowanych biernym narażeniem dzieci w okresie płodowym i szybkiego rozwoju po urodzeniu mogą mieć konsekwencje epigenetyczne i w wyniku uszkodzenia DNA pojawiać się także w kolejnych pokoleniach.

Bierne palenie jako przyczyna przedwczesnych zgonów

Badania epidemiologiczne wskazują, że bierne wdychanie dymu tytoniowego stanowi jedną z głównych przyczyn przedwczesnej umieralności dorosłych. W raporcie Naczelnego Lekarza Stanów Zjednoczonych ocenia się, że stanowi szóstą w kolejności przyczynę zgonów w tym kraju. Na świecie z powodu biernego palenia umiera 600 tys. osób, 172 tys. w Europie.

Ostrożne szacunki z 2002 r. pokazały, że w 25 krajach Unii Europejskiej liczba zgonów spowodowanych biernym narażeniem na dym tytoniowy (u palaczy i niepalących) sięga ponad 79 tys., z czego 72 tys. związanych jest z narażeniem w domu, a 7 tys. w pracy.

Większość zgonów (48 tys.) przypisanych biernemu paleniu ma miejsce przed ukończeniem 65 r.ż., dla ponad 32 tys. bezpośrednią przyczyną jest niedokrwienna choroba serca, dla ok. 28 tys. udar mózgu, 13 tys. jest spowodowanych rakiem płuca, a ponad 5 tys. przewlekłą obturacyjną chorobą płuc. Spośród wszystkich zgonów wynikających z biernego narażenia na dym tytoniowy, ponad 19 tys. dotyczy osób niepalących.

Szacunki te wskazują, że w Polsce z powodu biernego palenia w 2002 r. zmarło 8,7 tys. osób, z czego prawie 4,7 tys. stanowiły zgony przed 65 r.ż., około 8,4 tys. było związanych z narażeniem na dym tytoniowy w domu, 331 w pracy, a ponad 1,8 tys. dotyczyło osób niepalących. Bierne palenie przyczynia się co roku w Polsce do 3,5 tys. zgonów z powodu udaru mózgu 3,4 tys. z powodu niedokrwiennej choroby serca, 1,4 tys. z powodu raka płuca, a ponad 380 jest bezpośrednio spowodowanych przewlekłą obturacyjną chorobą płuc.

Roczna liczba zgonów w Polsce przypisanych biernemu paleniu jest prawie dwukrotnie większa niż zgonów w wypadkach drogowych, zgony wśród niepalących stanowią aż 40% drogowych wypadkami śmiertelnych.

Fot.: © 831days - Fotolia.com

Zalecane piśmiennictwo:

  1. Brzeziński Z, Szymborski J, Zatoński W. Zdrowotne następstwa biernego palenia tytoniu w: Zatoński W, Przewoźniak K, red. Palenie tytoniu w Polsce: postawy, następstwa zdrowotne i profilaktyka. Część I. Rozdział 6. Wydanie drugie. Centrum Onkologii-Instytut, Warszawa 1999: 249–264
  2. International Agency for Research on Cancer. Tobacco Smoke and Involuntary Smoking. IARC Monographs on the Evaluation of Carcinogenic Risk of Chemicals to Humans. Vol. 83. IARC, Lyon 2004
  3. Oberg M, Jaakkola MS, Woodward A, et al. Worldwide burden of disease from exposure to second-hand smoke: a retrospective analysis of data from 192 countries. Lancet 2011; 377:139-46
  4. Smoke Free Partnership. Lifting the smokescreen. Ten reasons for a smoke free Europe. European Respiratory Society, Brussels 2006 (polskie wydanie: Rozwiać zasłonę dymną. 10 argumentów za Europą wolną od dymu tytoniowego. Centrum Onkologii-Instytut, Warszawa 2007)
  5. US Department of Health and Human Services. The Health Consequences of Involuntary Exposure to Tobacco Smoke. Centers for Disease Control and Prevention, Atlanta 2006