Głównej zawartości

Komunikat alertu

Strona internetowa zdrowiewciazy.pl wykorzystuje pliki cookies. Jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. Użytkownicy strony mogą dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących plików cookies. Ustawienia te mogą zostać zmienione w taki sposób, aby blokować automatyczną obsługę plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej bądź informować o ich każdorazowym zamieszczeniu w urządzeniu użytkownika strony. Czytaj więcej o naszej polityce cookies.

Ile kosztuje palenie?

Palenie tytoniu generuje poważne koszty ekonomiczne i jest istotnym czynnikiem sprawczym biedy i ubóstwa. Szacuje się, że koszty palenia w krajach Unii Europejskiej i EFTA wynoszą rocznie ok. 100 mld euro. W Polsce coroczne koszty związane z leczeniem chorób odtytoniowych oblicza się na kwotę ok. 18 mld złotych, a straty w produktywności i zatrudnieniu przedwcześnie zmarłych palaczy na kolejne 15 mld.

Łącznie, to znacznie więcej niż wpływy do budżetu państwa z podatków tytoniowych (ok. 24 mld zł).

Koszty palenia tytoniu dla zakładów pracy

Palenie tytoniu jest także źródłem niemałych kosztów dla zakładu pracy. To 1/ koszty obniżenia jakości produktów poprzez ich zanieczyszczenie dymem tytoniowym, 2/ koszty absencji chorobowych, 3/ koszty przerw na papierosa, 4/ koszty palarni, 5/ koszty pożarów wywołanych zaprószeniem ognia przez niedopałek papierosa, 6/ koszty wypadków przy pracy związanych z paleniem tytoniu podczas wykonywania niebezpiecznych czynności zawodowych, 7/ koszty zakupu droższego ubezpieczenia przeciwpożarowego, zdrowotnego i na życie (jeśli oferowane jest w bonusie dla pracowników), 8/ koszty procesów sądowych i zasądzeń w przypadku braku ochrony zdrowia pracowników przez pracodawcę, 9/ koszty wynikające z pogorszenia wizerunku firmy. Dla przykładu, szacuje się, że każdy palący pracownik przebywa na zwolnieniu chorobowym średnio 2 dni więcej w roku niż pracownik niepalący; w przypadku zakładu pracy zatrudniającego 500 pracowników, z których 30% pali tytoń, to ponad 320 dni utraconej pracy w roku.

Koszty palenia dla Ciebie i Twojej rodziny

Ekonomiczne koszty palenia tytoniu ponosi także osoba paląca i jej rodzina. Wyniki badania GATS przeprowadzonego w Polsce w 2010 r. pokazują, że roczne wydatki osoby palącej na papierosy wynoszą 2,5 tys. zł, a całożyciowe sięgają 57 tys. zł. Badania budżetów gospodarstw domowych prowadzone przez GUS dowodzą, że wydatki te stanowiły 7% średniego miesięcznego wynagrodzenia w 2010 r., a w rodzinach utrzymujących się z minimum socjalnego dochodziły do 20% miesięcznych dochodów. Wydatki na wyroby tytoniowe na osobę 6-krotnie przekraczają wydatki na soki owocowe, stanowią ponad połowę wydatków na higienę osobistą i 1/3 wydatków na zdrowie.

Na tytoń częściej i proporcjonalnie więcej wydają Polacy mający niskie dochody niż ci w dobrej kondycji materialnej. Częstość palenia tytoniu wśród bezrobotnych jest ponad dwa razy wyższa (50%) niż wśród oceniających swoją sytuację materialną za dobrą (20%). Palenie tytoniu przyczynia się więc przede wszystkim do pogorszenia sytuacji materialnej najuboższych warstw społeczeństwa, a przez to powiększa nierówności społeczno-ekonomiczne i zdrowotne w Polsce. Osoby niżej wykształcone i biedne częściej chorują na choroby odtytoniowe, mają mniej środków na ich leczenie, a także na leczenie odwykowe.

Eksperci Banku Światowego uważają progresywną politykę podatkowo-cenową na wyroby tytoniowe za najbardziej skuteczne narzędzie zmniejszania konsumpcji tytoniu i związanych z nią szkód zdrowotnych. Szacuje się, że wzrost cen papierosów o 10% może prowadzić w krótkiej perspektywie czasowej do ok. 4% spadku konsumpcji tytoniu, a utrzymanie wzrostu cen na tym poziomie przez dłuższy okres nawet do 10% spadku. Ponadto, radykalna podwyżka cen papierosów skutkuje kilkukrotnie większym spadkiem częstości palenia przez nastolatków oraz osoby o niskich dochodach niż w przypadku osób starszych i bogatych. Warto przypomnieć, że większość dorosłych Polaków chce podwyższenia podatków na wyroby tytoniowe (48% jest za, 38% przeciw).

Zalecane piśmiennictwo

  • Ciecierski CC, Cherukupalli R, Weresa M. Ekonomiczne aspekty palenia tytoniu i opodatkowania wyrobów tytoniowych w Polsce. International Union Against Tuberculosis and Lung Disease, Paryż 2011.
  • European Commission. Tobacco or Health in the European Union: Past, Present and Future. Luxembourg 2004.
  • Krzyżanowska A, Głogowski C. Nikotynizm na świecie. Następstwa ekonomiczne. Przewodnik Lekarza 2004;3:98-103.
  • World Bank. Development in practice. Curbing the epidemic. Governments and the economics of tobacco control. World Bank, Washington, DC, 1999 (polskie wydanie: Rozwój w praktyce. Przeciwko epidemii. Działania rządów a ekonomika ograniczenia konsumpcji tytoniu. Medycyna Praktyczna, Kraków 2002).
  • World Health Organization (WHO). Systematic review of the link between tobacco and poverty. Geneva 2011.

Fot.: © Patryk Kosiński - Fotolia.com