Drukuj
Psychoterapia osób uzależnionych od alkoholu

W zależności od diagnozy klinicznej, sytuacji pacjenta i kontekstu kontaktu, a także programów, którymi dysponują placówki lecznicze, wyróżnić można kilka metod psychologicznej pomocy: poradnictwo, psychoedukację, psychoterapię indywidualną i grupową, terapię rodzin i par, interwencję kryzysową oraz wsparcie społeczne.

W polskim systemie lecznictwa odwykowego ugruntowany jest model strategiczno-strukturalny, który korzysta z podejścia minessockiego oraz psychologii społecznego uczenia się i nurtu humanistycznego. Przyjmuje założenie, że mechanizmy uzależnienia rozwijają się w wyniku psychofarmakologicznego działania alkoholu i wzmacniane są przez doświadczenia związane z sytuacjami picia. Mechanizmy te mogą być aktywowane pod wpływem stresu i doświadczania negatywnych stanów oraz sytuacji zewnętrznych, a także osłabienia organizmu chorobami, deficytami umiejętności radzenia sobie w różnych sytuacjach życiowych. Podejście strategiczno-strukturalne ukierunkowane jest na redukcję czynników aktywizujących mechanizmy uzależnienia i sprzyjających nawrotowi oraz rozwijanie konstruktywnych wzorców reagowania.

Praca terapeutyczna w tym modelu jest dostosowana do etapów leczenia. Pierwszy etap dotyczy poznania zasad terapii i znaczenia abstynencji dla dalszej pracy, analizy własnego uzależnienia i zrozumienia jego mechanizmów w celu wspierania wczesnego okresu abstynencji i uruchomienia procesu akceptacji faktu bycia osobą uzależnioną. Drugi etap leczenia to praca nad zmianą psychologicznych mechanizmów uzależnienia: poznawczych, emocjonalnych i obrazu siebie. Ponadto, na tym etapie ważna jest praca nad zapobieganiem nawrotom. Etap trzeci opiera się na pracy nad poprawą funkcjo¬nowania w różnych rolach społecznych pacjenta i rozwijaniu różnych umiejętności służących zdrowieniu oraz naprawianiu skutków nadużywania alkoholu. Czwarty etap koncentruje się na poruszaniu w terapii osobistych problemów i kształtowania pozytywnego obrazu siebie i świata oraz wspieranie dalszego procesu zdrowienia W czasie leczenia prowadzone są także treningi umiejętności, które rozwijają kompetencje do radzenia sobie z różnymi trudnymi sytuacjami, zmniejszając ryzyko nawrotu.

W lecznictwie odwykowym oprócz pomocy osobom uzależnionym proponowana jest terapia dla członków ich rodzin: dla małżonków, dla dzieci oraz dorosłych, którzy wychowywali się w rodzinie z problemem alkoholowym.

Opracowanie na podstawie:

Fot.: © WavebreakMediaMicro - Fotolia.com