Głównej zawartości

Komunikat alertu

Strona internetowa zdrowiewciazy.pl wykorzystuje pliki cookies. Jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. Użytkownicy strony mogą dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących plików cookies. Ustawienia te mogą zostać zmienione w taki sposób, aby blokować automatyczną obsługę plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej bądź informować o ich każdorazowym zamieszczeniu w urządzeniu użytkownika strony. Czytaj więcej o naszej polityce cookies.

Sergey Peterman

Oprócz destrukcyjnego wpływu alkoholu na zdrowie indywidualne osoby uzależnionej, należy także zwrócić uwagę na jej oddziaływanie na zdrowie osób z jej otoczenia. Wpływ osoby uzależnionej na środowisko społeczne wiąże się z socjoekonomicznymi konsekwencjami ponoszonymi zarówno przez tą osobę jak i jej otoczenie.

Wpływ alkoholu na otoczenie osoby uzależnionej 

Dlatego mówiąc o problemie alkoholu nie można pomijać sytuacji współmałżonków, partnerów, dzieci, kuzynów, przyjaciół, sąsiadów, współpracowników czy członków społeczności lub użytkowników ruchu drogowego.

Wśród szkód wywołanych konsumpcją alkoholu mających istotny wpływ na osoby postronne wskazuje się:

  • urazy o intencjonalnym charakterze ukierunkowane na inne osoby (np.: napaści czy morderstwa lub urazy o charakterze niezamierzonym, wśród których znajdują się wypadki samochodowe, wypadki w miejscu pracy a także takie, których ofiarami są dzieci),
  • problem nadużyć lub zaniedbań wobec dzieci, partnera lub podopiecznych,
  • upośledzenie w pełnieniu roli społecznej przez osobą nadużywającą alkoholu (np.: zaniedbanie zadań wynikających z pełnienia roli członka rodziny, pracownika czy przyjaciela),
  • uszkodzenie mienia (np.: budynku czy samochodu),
  • toksyczne oddziaływanie na inne osoby, uwzględniające miedzy innymi alkoholowy zespół płodowy spowodowany spożywaniem alkoholu przez kobiety w ciąży,
  • negatywny wpływ na funkcjonowanie najbliższego otoczenia (np.: członków rodziny czy członków społeczności).

Izolacja społeczna i wsparcie społeczne

Otoczenie społeczne nie jest obojętne wobec problemów wynikających z uzależnienia. Częstą reakcją środowiska na osoby uzależnione jest stygmatyzacja wyrażająca się stanem nieakceptowania jednostki i postrzegania jej jako gorszej. Wiąże się to ze stereotypowym spojrzeniem na osobę uzależnioną, co może wywołać reakcje takie jak izolacja społeczna, odrzucenie czy brak pomocy. W rezultacie osoby te coraz częściej nie są akceptowane społecznie, pozostają na marginesie społecznym, zdarza się także, że są dyskryminowane a w społeczeństwie dominują negatywne postawy wobec nich. Z drugiej strony, postrzegając uzależnienie jako chorobę można stwierdzić, że otoczenie społeczne może stanowić pewnego rodzaju „bufor” ułatwiający walkę z nią.

Jak pisze Zofia Kawczyńska-Butrym środowisko osoby chorej tworzy swoistą sieć kontaktów społecznych zapobiegających izolacji społecznej poprzez wsparcie społeczne rozumiane jako specyficzny sposób pomocy, który wynika z relacji międzyludzkich. Pozwala on na mobilizację sił i zasobów, w celu pomocy osobie chorej.

Co warunkuje skuteczność wsparcia społecznego?

Wśród czynników warunkujących wsparcie najważniejsze są

  • liczba osób, która wyraża gotowość do udzielenia wsparcia,
  • zasoby jakimi dysponuje i które może w tym celu wykorzystać 
  • zakres w jakim otoczenie chciałoby udzielić wsparcia osobie chorej.

Źródłem takiego wsparcia może być najbliższe środowisko, różnego rodzaju instytucje rządowe czy pozarządowe, specjalne programy wspierające zarówno osobę chorą jak i jej bliskich, a także różnego rodzaju stowarzyszenia osób borykających się z podobnymi problemami, zrzeszające także ich rodziny. Wsparcie może być świadczone równolegle przez różne źródła. Z jednej strony może mieć charakter informacyjny, z drugiej emocjonalny, materialny lub w usługach.

O skuteczności wsparcia społecznego (np. w chorobie alkoholowej) decyduje wiele czynników. Wśród nich znajdują się

  • cechy samej choroby,
  • zmiany, które zaszły w procesie postępowania choroby,
  • czynniki związane ze środowiskiem społecznym, w którym funkcjonuje osoba chora.

Fot.:©Sergey Peterman - Fotolia.com

Źródła: 

  1. Jakubik A., Kowaluk B., Wsparcie społeczne a utrzymywanie abstynencji u mężczyzn uzależnionych od alkoholu, dostępny na: http://www.psychologia.edu.pl/czytelnia/50-artykuly/835-wsparcie-spoleczne-a-utrzymywanie-abstynencji-u-mezczyzn-uzaleznionych-od-alkoholu.html
  2. Kawczyńska-Butrym Z., Społeczne konsekwencje choroby i niepełnosprawności (w:) Taranowicz I., Majchrowska A., Kawczyńska-Butrym Z., Elementy socjologii dla pielęgniarek. Wyd. Czelej, Lublin 2000.
  3. Wieczorek Ł., Stygmatyzacja osób uzależnionych od alkoholu oraz systemu leczenia uzależnień w Warszawie i w społeczności lokalnej, dostępny na: http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0867436115000255
  4. Global status report on alcohol and health 2014, dostępny na: http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/112736/1/9789240692763_eng.pdf