Głównej zawartości

Komunikat alertu

Strona internetowa zdrowiewciazy.pl wykorzystuje pliki cookies. Jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. Użytkownicy strony mogą dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących plików cookies. Ustawienia te mogą zostać zmienione w taki sposób, aby blokować automatyczną obsługę plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej bądź informować o ich każdorazowym zamieszczeniu w urządzeniu użytkownika strony. Czytaj więcej o naszej polityce cookies.

Odżywianie kobiety w I trymestrze ciąży

Żywienie w okresie ciąży jest podstawowym warunkiem zdrowia matki i dziecka. Właściwe odżywianie podczas ciąży ma nie tylko wpływ na jej przebieg tj. rozwój dziecka w okresie płodowym, ale również wpływa na stan jego zdrowia w dzieciństwie, a nawet w wieku dorosłym.

Pierwszy trymestr - więcej kalorii!

W pierwszym trymestrze ciąży zapotrzebowanie na kalorie wzrasta o ok.150 kcal na dobę. Jeśli kobieta miała masę ciała w normie przez zajściem w ciążę nie ma konieczności zwiększania ilości przyjmowanych kalorii w tym okresie ciąży. W przypadku, gdy dieta kobiety przed ciążą dostarczała większych ilości kalorii niż wynikałoby to z jej zapotrzebowania, zapasy energetyczne mogą być na tyle wystarczające, że zapewnią właściwy rozwój płodu, bez konieczności zwiększania ilości przyjmowanego pokarmu.

Podstawowe źródło energii w ciąży

Podstawowym źródłem energii w diecie powinny być produkty zbożowe (ok. 55-60% dziennego zapotrzebowania kalorycznego), szczególnie pełnoziarniste mąki, płatki, pieczywo, gruboziarniste kasze.

Warzywa i owoce są głównym źródłem witamin i minerałów, na które zapotrzebowanie w trakcie ciąży znacząco wzrasta. Przy niedostatecznej podaży witaminy D, folianów, jodu, żelaza i cynku może dochodzić do zaburzeń rozwoju płodu, dlatego ważne jest codzienne urozmaicanie diety. W I trymestrze ciąży zaleca się spożywanie 400g warzyw i 300g owoców dziennie.

Białko to ważny składnik diety w ciąży

Ważne miejsce w żywieniu kobiet ciężarnych zajmuje białko, które jest niezbędne do zapewnienia odpowiedniego poziomu syntezy tkanek płodowych, łożyskowych i matczynych oraz metabolizmu płodowego. Według polskich norm żywienia, kobiety ciężarne powinny spożywać białka 1,2 g/kg mc. na dobę, czyli od 54 do 96 g na dobę. Ważna jest także jakość spożywanego białka. Połowę ogólnej ilości dziennego zapotrzebowania na białko, powinno pokrywać białko pełnowartościowe pochodzenia zwierzęcego, którego podstawowym źródłem jest mleko i jego przetwory oraz chude mięso zwierząt (np. drobiu, ryb). Odpowiednia ilość wapnia, zawarta w tych produktach, jest ważna zarówno dla optymalnego rozwoju płodu, przebiegu ciąży, jak i utrzymania dotychczasowej masy kostnej matki.

Produkty mięsne zawierają w swoim składzie również żelazo, które chroni przed niedokrwistością. Z kolei tłuste ryby morskie są najlepszym źródłem kwasów DHA, które są uważane za jeden z najważniejszych składników pokarmowych w okresie ciąży i laktacji. DHA jest niezbędny między innymi do prawidłowego rozwoju psychomotorycznego noworodka. Ważne jednak jest, aby sprawdzać jakość ryb, które je ciężarna, ponieważ mogą być zanieczyszczone substancjami toksycznymi.

W diecie kobiet ciężarnych tłuszcze powinny pokrywać od 20–35% dobowego zapotrzebowania energetycznego. Kobiety ciężarne powinny głównie spożywać tłuszcze pochodzenia roślinnego zawierające NNKT. Źródłem tych kwasów z rodziny omega-6 są oleje: słonecznikowy, kukurydziany, sojowy, z wiesiołka, natomiast źródłem kwasów tłuszczowych omega-3 są tłuste ryby takie jak makrela oraz olej rzepakowy, orzechy włoskie, siemię lniane, nasiona chia.

Dolegliwości w pierwszym okresie ciąży

Pierwszym miesiącom ciąży często towarzyszą mdłości, wymioty, zaparcia czy suchość skóry. Dolegliwości te mogą zostać znacznie ograniczone dzięki prawidłowemu nawodnieniu organizmu. Ważne jest, aby głównym źródłem płynów w diecie ciężarnej była woda niegazowana. Kobiety ciężarne powinny spożywać ok. 2300 ml wody na dobę. Dodatkowo można popijać lekkie herbaty ziołowe oraz soki warzywne i owocowe własnoręcznie przygotowane. Nie zaleca się pić w trakcie posiłku, ani bezpośrednio po nim. Lepiej jest odczekać około 20‒30 minut lub pić wyłącznie pomiędzy posiłkami, ponieważ wtedy nie rozcieńcza się soków żołądkowych i spożyty posiłek jest szybciej trawiony.
Należy jeść mniej, ale częściej. Niewskazane są posiłki duże objętościowo, za to ich ilość może dochodzić nawet do 7‒8 niewielkich posiłków dziennie. Powinny być one gotowane, pieczone, duszone, ponieważ w I trymestrze należy stosować dietę lekkostrawną.

Bibliografia:

  • Świątkowska D. Poradnik żywienia kobiet w ciąży. Instytut Matki i Dziecka, Klinika Położnictwa i Ginekologii, Warszawa.
  • Jarosz M., Bułhak-Jachymczyk B. Normy żywienia człowieka. Podstawy prewencji otyłości i chorób niezakaźnych. Wyd. Lek. PZWL, Warszawa 2012.
  • Krzyszycha R. Zasady żywienia kobiety ciężarnej. Mag Pielęg Położn. 2009; 6: 33–34.
  • Jarosz M. Praktyczny podręcznik dietetyki. Szostak-Węgierek D. Ciąża. Warszawa: Instytut Żywności i Żywienia; 2010: 71–77.
  • Brown A., Avery A. Healthy weight management during pregnancy: what advice and information is being provided. Hum Nutr Diet. 2012; 25(4): 378–387.
  • Wendołowicz A., Stefańska E., Ostrowska L. Żywienie kobiet w okresie ciąży. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu 2014; 20(3): 341-345.

Fot.: © Sebastian Duda - Fotolia.com