Głównej zawartości

Komunikat alertu

Strona internetowa zdrowiewciazy.pl wykorzystuje pliki cookies. Jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. Użytkownicy strony mogą dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących plików cookies. Ustawienia te mogą zostać zmienione w taki sposób, aby blokować automatyczną obsługę plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej bądź informować o ich każdorazowym zamieszczeniu w urządzeniu użytkownika strony. Czytaj więcej o naszej polityce cookies.

Nie daj sobą manipulować - nie używaj tytoniu!

Tytoń jest silną trucizną i narkotykiem. W dymie papierosowym znajduje się kilkadziesiąt silnych trucizn, kilkaset substancji toksycznych, nie mniej niż 40 substancji rakotwórczych.

Uzależnienie od tytoniu to choroba!

Nikotyna jest jedną z najsilniejszych substancji psychoaktywnych, a uzależnienie od tytoniu przewlekłą i nawracającą chorobą. Używanie wszystkich wyrobów tytoniowych poważnie szkodzi zdrowiu. Większość mechanizmów fizjologicznych i behawioralnych prowadzących do uzależnienia od tytoniu jest podobna do mechanizmów uzależnienia od alkoholu, kokainy i heroiny. W wyrobach tytoniowych mogą znajdować się substancje, które wzmacniają potencję uzależniającą nikotyny (np. amoniak), a poprawiając ich smak i zapach (np. mentol, wanilia) zachęcają do palenia.

Dzieci są bardziej niż dorośli narażone na utratę zdrowia z powodu kontaktu z dymem tytoniowym. Szacuje się, że ok. 70 tys. dzieci w Polsce narażonych jest na dym tytoniowy w okresie płodowym, a wiele z nich rodzi się z objawami uzależnienia od tytoniu. Palenie tytoniu w okresie ciąży podnosi ryzyko porodu przedwczesnego i powikłań ciąży, skutkuje niższą masą urodzeniową noworodka, nasila objawy zapalenia płuc, astmy oskrzelowej, opóźnia rozwój psychofizyczny dziecka. Może również prowadzić do zgonu okołoporodowego dziecka, a także nagłej śmierci noworodka. Narażenie dziecka na dym tytoniowy ma też poważne skutki w ich życiu dorosłym, podnosząc np. ryzyko zachorowania na raka. Niektóre z argumentów zdrowotnych mogą być bardziej niż inne przekonywujące dla dzieci i młodzieży. Np., że palenie tytoniu podwyższa ryzyko impotencji, ogranicza wydolność fizyczną, przyczynia się do starzenia skóry, pogarsza stan uzębienia.

Polski natolatek pali papierosy!

Częstość palenia wśród polskich nastolatków należy do najwyższych w Europie; obecnie pali 17% chłopców i aż 19% dziewcząt. Choć spada wśród nich spożycie tradycyjnych papierosów, to rośnie spożycie papierosów ręcznie skręcanych, fajki wodnej i tzw. e-papierosów, a wśród dziewcząt papierosów mentolowych i cienkich (slimów). Do najwyższych na świecie należy odsetek dzieci narażonych w Polsce w domu i miejscach publicznych na dym tytoniowy. Przed 2010 r., kiedy wprowadzono zakaz palenia w miejscach publicznych, stężenie dymu tytoniowego w dyskotekach 15 razy przekraczało górną granicę normy zdrowotnej.

Do połowy lat 90. reklama i promocja wyrobów tytoniowych w Polsce była powszechna i skierowana głownie do osób nastoletnich i młodych. Wielostronicowe reklamy papierosów były wszechobecne w pismach kobiecych i młodzieżowych, papierosy promowano, a nierzadko rozdawano, na koncertach i w klubach muzycznych. Ustawa o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych z 1995 r. stworzyła podstawy prawne do ochrony zdrowia dzieci i młodzieży przed dymem tytoniowym. Zakazano sprzedaży papierosów w automatach, osobom niepełnoletnim, reklamy papierosów w prasie młodzieżowej, wprowadzono ostrzeżenia zdrowotne na reklamach i opakowaniach papierosów. W 2000-2001 roku wszedł w życie całkowity zakaz reklamy, promocji i sponsorowania tytoniu. Od wielu lat systematycznie rosną ceny papierosów, co jest najważniejszym instrumentem ograniczenia epidemii palenia wśród dzieci i młodzieży.

Ww. zmiany w polityce zdrowotnej mają wpływ na denormalizację palenia w Polsce. Mniej jest palących rodziców, rzadziej niż w przeszłości palą oni w obecności dzieci, z Zachodu płynie do Polski moda na niepalenie. Większe zainteresowanie aktywnością fizyczną, sportem, urodą, rekreacją i wypoczynkiem, także wśród młodych Polaków, idzie w parze z bardziej krytycznym stosunkiem do palenia. To wszystko sprawia, że w najmłodszej części polskiej populacji przybywa nigdy niepalących.

Fot.: © Alistair Cotton - Fotolia.com

Zalecane piśmiennictwo:

  1. Baska T, Sovinova H, Nemeth A, Przewozniak K, Warren CW, Kavcova. Findings from the Global Youth Tobacco Survey (GYTS) in the Czech Republic, Hungary, Poland and Slovakia – smoking initiation, prevalence of tobacco use and cessation. Preventive Medicine 2006;51:110-116
  2. Brzeziński Z, Szymborski J, Zatoński W. Zdrowotne następstwa biernego palenia tytoniu. W: Zatoński W, Przewoźniak K, red. Palenie tytoniu w Polsce: postawy, następstwa zdrowotne i profilaktyka. Część I. Rozdział 6. Wydanie drugie. Centrum Onkologii-Instytut, Warszawa 1999:249–264
  3. Mazur J, Małkowska-Szkutnik A. Wyniki badania HBSC 2010. Raport techniczny. Instytut Matki i Dziecka, Warszawa 2010 (http://www.imid.med.pl/klient2/pliki/hbsc_rap1.pdf)
  4. Preventing Tobacco Use Among Youth and Young Adults. A Report of the Surgeon General. Atlanta, Georgia: U.S. Department of Health and Human Services, Centers for Disease Control and Prevention, National Center for Chronic Disease Prevention and Health Promotion, Office on Smoking and Health, 2012
  5. Zatoński W, Zatoński M, Przewoźniak K. Health improvement in Poland is contingent on continued extensive tobacco control measures. Ann Agric Environ Med 2013;20(2):405-11